Leesuitdaging historische jeugdboeken #4: Achter de draad (Hans Kuyper)

Ik pik mijn Leesuitdaging historische jeugdboeken weer op! Vandaag is het de beurt aan de historische jeugdroman Achter de draad van Hans Kuyper. Wil je jongeren laten kennismaken met de Eerste Wereldoorlog, liefst op een spannende, bijna avontuurlijke manier? Achter de draad is je boek.

achter de draad hans kuyperWat is het voor boek?

Achter de draad is een historische roman, voor jongeren vanaf circa 12 jaar.

Flaptekst

Mars’ hart bonkt in zijn keel. Hij kan niets doen, alleen wachten. Toch klemt hij zijn vingers iets steviger om zijn boog en pijlen, alsof hij met dat zelfgemaakte spul iets zou kunnen uitrichten tegen de getrainde soldaten van het Duitse leger.

Het is 1916, Europa is in oorlog. Een elektrisch hek van honderden kilometers lang maakt het oversteken van de grens tussen Nederland en België bijna onmogelijk. Mars woont met Geert vlak bij die dodendraad, zoals het levensgevaarlijke hek al snel wordt genoemd. Geert is de leider van een groep smokkelaars die mensen en goederen over de grens brengt. Mars mag niet mee op die tochten, maar op een dag ziet hij zich gedwongen toch zelf de dodendraad over te gaan, het bezette België in.

Een grimmig boek over de Eerste Wereldoorlog.

In welke tijd speelt het? En waar?

Tijdens de Eerste Wereldoorlog, in Nederland. In de grensstreek tussen het neutrale Nederland en bezette België (Brabant).

Een periode waarover ik weinig weet… Wel heb ik eens in Ieper rondgelopen en daar ontkom je natuurlijk niet aan de Eerste Wereldoorlogverhalen. Van loopgraven had ik natuurlijk ook wel eens gehoord (die komen trouwens in dit boek niet aan bod). De “draad” was nieuw voor me. Het smokkelen in de grensstreek deed me denken aan een ander historisch jeugdboek dat ik laatst las, Overal water. Maar dat speelt een halve eeuw later en heeft helemaal niets met oorlog te maken.

Heeft het boek een link met de actualiteit?

Met dank aan http://www.twitter.com/bibliotheek voor de vraag.

In 2014 was het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Er verschenen daardoor meer boeken, documentaires etc. over deze oorlog. Eigenlijk zitten we nu dus aan het begin van een vierjaars “jubileum”.

Hoe ziet het er uit?

Van binnen is het gewoon een roman. Letters, hoofdstukken. Je kent het wel.  Op de schutbladen vind je een kaart van de omgeving waarin het boek speelt.

Ik heb wel eens gemopperd op covers van historische jeugdboeken. Ik ben niet zo van de zwart-wit of sepia foto’s. Alsof de wereld vroeger geen kleur had. Deze voorkant (gemaakt door Nanja Toebak) vind ik wel mooi! Niet dat-ie nou heel kleurig is. Eigenlijk ziet het er vrij sober uit. Daardoor vallen de rode letters wel extra op. En de witte pluispaardenbloem ook. (Nieuwsgierig hoe die bloem op de voorkant komt en welke rol dat in het boek speet? Lees dan vooral ook het nawoord van Hans Kuyper!)

Wie is de hoofdpersoon?

Mars is en jongen van veertien. Zijn moeder is overleden, hij woont met Geert op de boerderij van zijn moeder. Hij weet niet wie zijn vader is. Misschien Geert, maar dat hoopt hij eigenlijk niet. Geert heeft nogal losse handjes.

Geert en zijn vrienden zijn smokkelaars. Boter naar België, speelkaarten naar Nederland, dat soort werk. Nu het oorlog is, is dat veel gevaarlijker geworden – en ook belangrijker. Ze smokkelen namelijk ook Belgen naar Nederland en er staan Duitse soldaten op wacht.

Mars mag niet echt meehelpen met smokkelen, hij is slechts uitkijkhulpje. Hij wil heel graag voor vol aangezien worden, eigenlijk vooral door Geert. Daarom doet hij extra zijn best. Zo doet hij bijvoorbeeld een reddingsactie wanneer Geert en een gesmokkelde Belg bijna worden gepakt voor ze de grens over zijn. Niet dat het hem aandacht of waardering van Geert oplevert… Dat komt veel jongeren vast bekend voor: het gevoel niet gezien worden ook al doe je iets bijzonders, niet voor vol aangezien worden.

Welke historische gebeurtenissen spelen een rol? Welke gevolgen heeft dat voor Mars?

Als het elektrische hek tussen Nederland en België (de dodendraad) klaar is, komen de gebeurtenissen in een stroomversnelling. Plotseling staat Mars er alleen voor, met een pasgeboren baby. Die wil hij naar België brengen, bezet gebied in dus. Ik vond Mars hier wel heel erg naïef overkomen. Hoezo een baby naar oorlogsgebied brengen? Weet je dan niet wat oorlog is, Mars? Het wordt wel uitgelegd in het boek, maar ik kon hier even mijn “volwassen kennis” niet zo goed uitschakelen. Ik ben heel benieuwd hoe jongere lezers dat ervaren.

(Wat ik wel al zeker weet: geen jongere zal last hebben van mijn moederlijke zorgen. Je gaat met een baby op stap en je neemt mee… Uh, niets? Mars toch! Niet dat ik zelf ook maar een flauw benul van baby’s had toen ik veertien was. Wat ik ook zeker weet: veel jongeren zullen zijn pijl en boogscènes verlekkerd lezen.)

Lekker snel lezen of langzaam proeven?

Lekker doorlezen. Heel snel!

Is het boek serieus of (ook) om te lachen?

Een lachebekje is Achter de draad zeker niet. Zo is het ook niet bedoeld. Het is een spannend boek. Niet gruwelijk, eerder avontuurlijk. Er gebeuren wel nare dingen in, maar ik denk niet zo naar dat lezers er slapeloze nachten van zullen hebben. Gelukkig.

Stel dat er een tweede deel geschreven zou worden, waar wil je dan dat dit over gaat?

In Achter de draad lees je vanuit Nederlands perspectief over de Nederlands-Belgische grens tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ik zou ook wel vanuit het Belgische perspectief willen lezen. Bij gebrek aan een tweede deel door Hans Kuyper, overweeg ik een boek te gaan lezen van de Vlaamse auteur Karen Dierickx, Wat niemand weet. Dat heeft thematisch veel raakvlakken (aan de flaptekst te lezen) en speelt in België. Kortom, Achter de draad heeft me nieuwsgierig gemaakt naar de Eerste Wereldoorlog.

Over dit boek

titel: Achter de draad
auteur: Hans Kuyper
uitgeverij: Leopold, 2014
aantal pagina’s: 183
leeftijd: vanaf 12 jaar

2 Reacties op “Leesuitdaging historische jeugdboeken #4: Achter de draad (Hans Kuyper)

  1. Dank voor de uitvoerige en enthousiaste bespreking! En wat dat onvoorbereid op stap gaan met een baby betreft: Mars neemt voor zichzelf ook niets mee, omdat hij verwacht al tegen de ochtend op zijn bestemming te zullen zijn. Maar naïef is hij zeker, zo nu en dan, dat ben ik met je eens.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s